Rozmiary gospodarstw

Faktem, który od dawna niepokoił zwolenników zwiększania rozmiarów gospodarstw, a więc zwiększania skali produkcji, było to, że w miarę wzrostu obszaru gospodarstw indywidualnych malała w nich wielkość produkcji globalnej lub końcowej na 1 ha. Zwykle jednak wzrastała wydajność pracy na 1 zatrudnionego. Jeśli więc za podstawowe kryterium racjonalności gospodarki przyjmowano produkcję z 1 ha, to zwiększanie obszaru gospodarstw wpływało ujemnie na maksymalizację kryterium celu. Tłumaczono to tym, że gospodarstwa większe są mniej intensywne, ale takie wyjaśnienie nie pozwalało znaleźć wyjścia z sytuacji. Dopiero w 1973 r. S. Mandecki na podstawie badań przeprowadzonych w gospodarstwach wykazujących tendencję do specjalizacji wskazał, że w gospodarstwach dobrze prowadzonych, o poziomie technicznym dostosowanym do ich potrzeb, nie tylko nie następował spadek plonów w 1 ha w miarę wzrostu obszaru, lecz nawet zarysowywała się pewna nieznaczna tendencja do ich wzrostu. Zjawisko spadku produkcji z 1 ha w miarę zmniejszania się obszaru gospodarstwa nie dotyczy zatem produkcji roślinnej. Natomiast wartość produkcji globalnej na 1 ha rzeczywiście malała w miarę wzrostu obszaru gospodarstw. Wynikało to ze zmniejszania się obsady zwierząt na 1 ha w miarę wzrostu obszaru. Można to wytłumaczyć tym, że w naszym kraju wielkość pogłowia zwierząt użytkowych w gospodarstwie indywidualnym zależy głównie od możliwości ich obsługi przez rodzinę rolnika. Zwykle zajmuje się tym żona rolnika. Tak więc liczba zwierząt nie pozostaje w żadnym stosunku do obszaru gospodarstwa. Liczba krów dojnych niezależnie od obszaru gospodarstwa nie przekraczała zwykle 2—4 sztuk. Jest to tyle, ile żona rolnika jest w stanie wydoić przy swoich licznych innych zajęciach w gospodarstwie i w rodzinie. Nie znaczy to bynajmniej, że nie można tego stanu rzeczy zmienić. Wymaga to zwiększenia stopnia uzbrojenia technicznego rolników indywidualnych oraz rozsądnej specjalizacji w produkcji zwierzęcej.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Partnerzy