Koncentracja PGR

Ostatnia koncentracja w PGR polegała na tworzeniu kombinatów rolnych nowego typu. Taki kombinat to wielkie przedsiębiorstwo rolne wartości produkcji końcowej netto w okresie jego tworzenia przekraczającej 200 min zł. Składa się ono z zakładów na pełnym rozrachunku gospodarczym. W zasadzie forma ta mogłaby być w określonych warunkach uzasadniona, gdyby nie to, że wewnątrz zakładów brak jakiegokolwiek rozrachunku, a obszar zakładu jest w tych warunkach za duży, przekracza bowiem nieraz 10 tys. ha. Zakłady te to najczęściej dawne samodzielne przedsiębiorstwa wielozakładowe z zakładami na rozrachunku gospodarczym. Zniesienie rozrachunku w obrębie nowego zakładu pociąga za sobą niebezpieczeństwo utraty przez dyrektora zakładu panowania nad produkcją. Koncentracja w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych. Mając na względzie korzyści wynikające ze zwiększania skali przedsiębiorstwa skali produkcji dąży się u nas do zwiększania rozmiarów spółdzielni produkcyjnych, nieraz doprowadzając do łączenia się dwóch lub więcej mniejszych spółdzielni w jedną większą. Pewnym wyrazem tej tendencji jest zwiększenie się średniego obszaru spółdzielni produkcyjnych z około 200 ha w 1958 r. do blisko 380 ha w 1976 r. Powstało nawet kilka kombinatów RSP. Łączenie spółdzielni jest jednak jeszcze dość rzadkim zjawiskiem w Polsce, ich średni obszar wzrasta głównie w wyniku włączania nowych gruntów do istniejących spółdzielni. Łączenie małych spółdzielni zwiększa ich możliwości finansowe, a także umożliwia znalezienie przewodniczącego o wyższych kwalifikacjach oraz zatrudnienie fachowego kierownika produkcji. Z drugiej strony jednak osłabia ono więź łączącą poszczególnych spółdzielców ze sobą i z warsztatem pracy; pod względem stosunku do tego warsztatu upodabniają się oni do pracowników najemnych.
Tucz przemysłowy

Jeśli więc w określonym rejonie, w którym istnieją już gospodarstwa państwowe, staje się konieczną z określonych przyczyn ich koncentracja, to polega ona zwykle na łączeniu samodzielnych przedsiębiorstw jedno- zakładowych w grupy lub zespoły, które noszą nazwy kombinatów, przedsiębiorstw wielozakładowych, wieloobiektowych państwowych gospodarstw rolnych itd. Gdy powołuje się jednak do życia wielozakładowe przedsiębiorstwa rolnicze, trzeba przede wszystkim rozważyć, czy istnieje prawdopodobieństwo dołączania w krótkim czasie do zakładów tego przedsiębiorstwa gruntów przekazywanych państwu przez rolników indywidualnych za emeryturę. Jeśli tak, to należy połączyć ze sobą tyle gospodarstw samodzielnych i tak położonych, aby w najbliższym czasie można było stworzyć z nich możliwie jednolity kompleks gruntów, z którego mogłoby powstać w przyszłości duże, silne ekonomicznie jedno- zakładowe przedsiębiorstwo rolnicze bądź duży zakład na pełnym wewnętrznym rozrachunku gospodarczym.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Partnerzy